De Ledenraad van Humanitas

Humanitas is een landelijke organisatie met 16.000 vrijwilligers en 330 betaalde krachten. De activiteiten van de organisatie variëren van maatjescontacten bij inburgering tot het doorbreken van eenzaamheid. En van opvoedingsondersteuning tot rouwverwerking.

Humanitas is een vereniging met 85 afdelingen met een eigen afdelingsbestuur, bestaand uit vrijwilligers. De afdelingen hebben veel zeggenschap. Het motto van Humanitas is: alles wat je lokaal kunt beslissen, beslis je lokaal. Binnen de kaders van het landelijke strategieplan bepalen de afdelingen bijvoorbeeld helemaal zelf welke activiteiten ze uitvoeren, en welke niet: wel of niet opvoedondersteuning, wel of niet eenzaamheidsbestrijding, etc. Binnen de afdelingen is de inspraak van vrijwilligers vooral praktisch. Het is een kwestie van samenspraak tussen het lokale bestuur en de vrijwilligers over de uitvoering van de taken.

Overkoepelend zijn er vijf districten, met een districtsbestuur. Het hoofdbestuur is verantwoordelijk voor het landelijk beleid. De leiding van de organisatie heeft het hoofdbestuur gedelegeerd aan de directeur. Tot de taken van de directeur horen bijvoorbeeld de beleidsontwikkeling en het aansturen van de betaalde krachten. Het hoofdbestuur is een toezichthoudend en adviserend orgaan.

De Ledenraad in de praktijk

Net als bij de meeste verenigingen, gebeurde de afsluiting van de besluitvorming over de grote landelijke lijnen voorheen de Algemene Ledenvergadering. Daar werden de plannen gepresenteerd, om vervolgens goedgekeurd te worden door de aanwezige leden. Naar deze bijeenkomsten kwamen veel mensen. Een te grote groep voor echte interactie tussen hoofdbestuur en vrijwilligers. Het gevolg daarvan was dat er weinig inhoudelijke bespreking van de gepresenteerde plannen was. Humanitas is daarom een traject gestart om het meedenken en meepraten door de leden/vrijwilligers beter te organiseren.

De uitkomst van dat traject was dat Humanitas in 2014 Humanitas een ledenraad heeft ingesteld. Deze ledenraad heeft 25 gekozen leden. Uit elk van de vijf districten komen vijf leden. Eenmaal gekozen hebben de leden een vrije rol. Zij hoeven hun standpunten niet steeds met een achterban te bespreken.

Het hoofdbestuur is de overlegpartner van de ledenraad. De voorzitter van het hoofdbestuur zit voor en de directeur is ook altijd aanwezig. De onderwerpen waarover de ledenraad spreekt, zijn de grote landelijke lijnen: het strategisch beleid, het financieel beleid, het veiligheidsbeleid. De ledenraad toetst het beleid vooraf, bij de begroting en het jaarplan, en achteraf, bij het jaarverslag. Alle beleid dat op het hoofdbureau ontwikkeld wordt, heeft de goedkeuring van de ledenraad nodig. Over de besluiten van de Ledenraad worden alle leden in het land geïnformeerd via nieuwsberichten van het hoofdbestuur.

Humanitas is tevreden over de manier waarop het nu georganiseerd is. Het grote verschil met voorheen is dat de besluitvorming nu scherper is, doordat er een inhoudelijk gesprek plaatsvind met de vrijwilligers in de ledenraad.

Het werken met een Ledenraad heeft wel gevolgen voor de hele structuur van de organisatie. Door de grotere rol van de leden in de besluitvorming op landelijk niveau, is de positie van het districtsbestuur minder duidelijk geworden. De komende tijd wordt daarom bekeken wat de rol en de verantwoordelijkheden van de districtsbesturen zijn.