Vrijwilligers in de OR of PVT

Sommige organisaties willen wel een formele vertegenwoordiging van vrijwilligers, maar kiezen ervoor om geen aparte vrijwilligersraad op te richten. In plaats daarvan regelen ze dat vrijwilligers lid kunnen worden van de ondernemingsraad (OR) of van de personeelsvertegenwoordiging (PVT). Een organisatie kan daar verschillende redenen voor hebben. Het kan zijn dat men twee verschillende overleggen met een grote overlap in onderwerpen wat veel van het goede vindt. Vaak zal ook een rol spelen dat de verschillen tussen beroepskrachten en vrijwilligers klein zijn of steeds kleiner worden. In ieder geval met betrekking tot het inbrengen van kennis en ideeën en het meedenken over ontwikkelingen. 

Volwaardig lidmaatschap  Vrijwilligers in de OR of PVT zijn volwaardig lid. Dat betekent dat zij meepraten over alle onderwerpen die met de OR of PVT besproken worden. Zij hebben eenzelfde stem als de andere leden in de adviezen van de OR of PVT en in de besluiten over het geven van instemming. Ook aan scholing van de OR of PVT nemen de vrijwilligers als raadslid deel.

Mogelijk verschillende belangen  Als vrijwilligers lid kunnen zijn van een OR of PVT, is het voor alle betrokkenen belangrijk om oog te houden voor de verschillende posities en rollen van betaalde krachten en vrijwilligers. Want dat kan soms betekenen dat zij verschillende belangen hebben. Die verschillende belangen hebben soms te maken met de verschillen in motivatie tussen vrijwilligers en beroepskrachten, of in opvattingen over wat vrijwilligerswerk kan inhouden. Het is belangrijk dat er binnen de OR of PVT ruimte is om de verschillende belangen te bespreken.

Geen garanties  Medezeggenschap via een OR of PVT is verankerd in de wet. Maar dat is geen garantie dat er in de praktijk echt inspraak is. Formele medezeggenschap kan ook een formaliteit worden, dat ‘wat ook nog moet volgens de regels.’ Een goed functionerende medezeggenschap vraagt commitment van de leden van de OR of PVT en van de directie, als overlegpartner. 

Bij Amnesty Internationalkunnen vrijwilligers van het bureau in Amsterdam lid worden van de OR. Een voorbeeld van een organisatie waar vrijwilligers meedoen in de PVT, is Welzijn Best Oirschot.

 

Aandachtspunten voor de organisatie

Neem het besluit dat vrijwilligers lid kunnen worden van de OR of PVT altijd in samenspraak met de OR of PVT. Stel ook samen het aantal zetels in de raad voor vrijwilligers vast.

Zorg in de zetelverdeling voor een juiste verhouding tussen betaalde krachten en vrijwilligers. Die hoeft niet per se getalsmatig overeen te komen met de aantallen betaalde krachten en vrijwilligers. De verhouding moet wel als juist ervaren worden binnen de organisatie.

Leg het in een convenant met de OR of PVT vast dat vrijwilligers lid kunnen worden. Laat de OR of PVT ook het eigen reglement aanpassen.

Geef duidelijke informatie aan alle vrijwilligers over de vertegenwoordiging van vrijwilligers in de OR of PVT.

 

Informatie voor vrijwilligers

Als de organisatie regelt dat vrijwilligers lid kunnen worden van de OR of PVT, betekent dat dat vrijwilligers daarin een volwaardige stem hebben. De rechten van een OR of PVT staan in de Wet op de Ondernemingsraden (WOR). Een OR of PVT praat en denkt mee over veel onderwerpen die de hele organisatie aangaan. Als er vrijwilligers in de OR zitten, hebben de vrijwilligers als groep relatief veel invloed vergeleken met andere vormen van participatie.

 

Wat lid zijn van een OR of PVT voor u betekent

Als OR- of PVT-lid bent u een gekozen vertegenwoordiger van de vrijwilligers van de organisatie. Dat betekent dat u meepraat en meedenkt namens alle vrijwilligers. Natuurlijk kunt u niet op de hoogte zijn van wat elke vrijwilliger vindt, wil en nodig heeft. De organisatie verwacht wel dat u regelmatig contact hebt met andere vrijwilligers, zodat u weet wat er bij de vrijwilligers als groep leeft en speelt.

Als lid van de OR of PVT bent u in principe bij alle overleggen aanwezig. Een OR of PVT heeft meestal een vast aantal keer per jaar overleg met de bestuurder of directeur en een aantal eigen overleggen. Hoe vaak dat is, staat meestal in het OR- of PVT-reglement. Er kan wel eens een extra overleg ingelast worden, als er iets speelt waarover op een korte termijn meer overleg nodig is.

In een OR of PVT praat en denkt u mee over de grote lijnen. Dat wil zeggen, over het beleid van de organisatie. Dat kan over verschillende onderwerpen gaan, van strategie tot personeelsbeleid. Van u wordt verwacht dat u de stukken leest, die bij het onderwerp horen dat besproken wordt.

Leden van een OR of PVT volgen regelmatig scholing. Meestal een of een paar dagen per jaar. De OR of PVT bepaalt zelf waarin het onderwerp van de scholing, bijvoorbeeld het lezen van financiële stukken, of vergadervaardigheden. De scholing van OR- en PVT-leden wordt betaald door de organisatie.

Een OR of PVT behartigt de belangen van de medewerkers en de vrijwilligers. Maar van de OR- of PVT-leden wordt ook verwacht dat zij het organisatiebelang in het oog houden.

 

Belangrijk om op te letten

Veel medezeggenschapsraden hebben moeite om hun achterban te bereiken. U zult in ieder geval nooit van 100% van de vrijwilligers weten wat zij vinden van het beleid van de organisatie en wat zij nodig hebben en waarschijnlijk hoort u van nog veel minder mensen iets. Daarom is het belangrijk om het krijgen van input van de achterban wat te relativeren. De ervaring leert dat ongeveer 10% van de vrijwilligers reageert op uitnodigingen voor achterbanberaad. Wat kan helpen is om gerichte vragen te stellen, bijvoorbeeld via e-mail, tijdens een bijeenkomst of gewoon wanneer u een collega vrijwilliger spreekt tijdens het werk.

Als de beleidstaal in de stukken die u te lezen krijgt u te ingewikkeld is, geef dat dan aan. Grote kans dat u bijval krijgt van anderen. In veel organisaties wordt gebruikt gemaakt van beleids- en management jargon. Niet als bewuste keuze maar omdat dat er in geslopen is en bijna niemand vraagt of het anders kan. In organisaties die ervoor gekozen hebben om beleidsstukken en adviesaanvragen in concretere taal te schrijven, zijn ook de medewerkers en zelfs de managers daar blij mee.

 

Wat lid zijn van een OR of PVT u zelf kan opleveren

  • Meer kennis van de organisatie en meer inzicht in hoe de samenwerking binnen de organisatie verloopt.
  • Relatief veel invloed op het beleid van de organisatie, door middel van het adviesrecht en het instemmingsrecht van de OR of de PVT.
  • Persoonlijke ontwikkeling, bijvoorbeeld het versterken van uw communicatieve vaardigheden.

Praktijkvoorbeelden

Draag bij aan deze website

Geef uw tips, voorbeelden en opmerkingen.


Een bijlage is optioneel. Bestandsformaat: pdf.
De maximale bestandsgrootte is 32 MB.
Na het plaatsen ontvangt u een e-mail ter bevestiging.
Het e-mailadres wordt niet bij uw bijdrage getoond.