De tour van KWF Kankerbestrijding

De organisatie  KWF Kankerbestrijding is een grote landelijke organisatie die geld ophaalt voor de kankerbestrijding. Er zijn  ca. 1000 collecte-afdelingen, waar vrijwilligers geld inzamelen. In het hele land zijn dat zo’n 100.000 vrijwilligers. Bij KWF Kankerbestrijding werken ongeveer 200 betaalde medewerkers en dat betekent dat deze organisatie voor een heel groot deel draait op vrijwilligers. 

Medezeggenschap bij KWF Kankerbestrijding  In 2007 is een Maatschappelijke Raad (MRK) ingesteld  als een van de adviesorganen van KWF Kankerbestrijding. Andere adviesorganen van KWF Kankerbestrijding zijn de Wetenschappelijke Raad en de Patiëntenadviescommissie. De Maatschappelijke Raad geeft gevraagd en ongevraagd advies, in het bijzonder over het vrijwilligersbeleid maar ook over algemene zaken zoals het jaarplan en de begroting. Verder peilt KWF de mening van de vrijwilligers over de organisatie in een tweejaarlijks tevredenheidsonderzoek. 

Grote veranderingen

In 2011 heeft KWF een aantal grote veranderingen ingezet, waarbij de organisatie brede feedback van vrijwilligers goed kon gebruiken. Bovendien was het belangrijk dat de vrijwilligers in het land achter de veranderingen konden staan.  

Andere activiteiten  Voorheen was de collecte de belangrijkste en grootste vrijwilligersactiviteit van KWF. Tegenwoordig lopen de inkomsten van collectes terug en wordt steeds meer geld ingezameld via eenmalige acties en evenementen. Denk bijvoorbeeld aan sponsorlopen (Samenloop voor Hoop) of fondsenwervende acties door bedrijven of scholen. De grotere afdelingen van KWF worden daarom gestimuleerd en ondersteund om naast collecte andere fondsenwervende activiteiten op te zetten. Deze acties en evenementen leveren behalve geld veel energie en nieuwe samenwerking op.

Andere taken  De organisatie van een eenmalige actie vraagt om een andere aanpak en een andere inzet van vrijwilligers dan de collectes. Dat betekende voor KWF Kankerbestrijding dat er een reorganisatie nodig was. Het plan was om de organisatie eenvoudiger te maken, onder andere door het aantal afdelingen te beperken en toe te werken naar KWF afdelingen op gemeentelijk niveau. En het vrijwilligerswerk binnen KWF moest breder: andere activiteiten betekent andere taken voor vrijwilligers. 

Het landelijk bureau heeft gezocht naar manieren om de reorganisatie in samenspraak met de vrijwilligers te doen. De organisatie besloot ‘on tour’ te gaan: het land in.

De tour in de praktijk

KWF is het land ingegaan om met en voor vrijwilligers te zoeken naar nieuwe vormen van fondsenwerving. In regionale bijeenkomsten heeft KWF de nieuwe plannen toegelicht en zijn de regiocoördinatoren van de organisatie in gesprek gegaan met de vrijwilligers. Dat leverde veel vragen en ideeën op van vrijwilligers. 

De resultaten van de tour   Belangrijke vragen van vrijwilligers waren: wat verwacht KWF van ons en wat biedt KWF ons aan ondersteuning? Naar aanleiding van de vragen van vrijwilligers, heeft het hoofdbureau van KWF algemene spelregels uitgewerkt. Deze spelregels maken het voor lokale afdelingen mogelijk om een eigen beleid te voeren, dat op sommige punten verschilt van andere afdelingen. Het is nu bijvoorbeeld mogelijk dat een deel van de opbrengsten van een Samenloop voor Hoop ten goede komt aan het inloophuis in de regio. 

Draagvlak  Het gesprek met de vrijwilligers uit de afdelingen heeft bij KWF gezorgd voor inzicht in wat haalbaar en nodig is. Dat heeft ertoe geleid dat de ambitie voor de reorganisatie is bijgesteld naar de realiteit. KWF werkt toe naar een netwerk van afdelingen die voor een deel collecte-gericht zijn en voor een deel een breder activiteitenprofiel krijgen. Er is nu draagvlak onder de vrijwilligers voor de richting die KWF op wil gaan. De bijeenkomsten hebben ook gezorgd voor meer betrokkenheid van vrijwilligers. Vrijwilligers zijn actiever geworden, ze hebben zin om meer dingen te doen voor KWF. En er is meer contact en uitwisseling tussen de verschillende afdelingen dan voorheen.

Veel energie  De bijeenkomsten hebben een aantal bruikbare ideeën opgeleverd, die nu worden uitgevoerd. Een daarvan is een digitaal platform voor vrijwilligers dat werkt als een klankbordgroep. Ook worden er nu regelmatig inspiratiesessies gehouden. Bovendien heeft de tour gewerkt als een vorm van ‘talent scouting,’ doordat tijdens de bijeenkomsten meer deskundigheid zichtbaar werd van vrijwilligers. Een aantal van hen is bijvoorbeeld uitgenodigd om mee te denken in de strategiewerkgroep van KWF. Al met al heeft de tour de organisatie en de vrijwilligers veel energie opgeleverd.

Gevolgen voor de medezeggenschapsstructuur  Het organiseren van nieuwe vormen van inspraak heeft soms gevolgen voor de besluitvormingsstructuur van de organisatie. Bij KWF leeft nu de vraag hoe de directe input van de vrijwilligers uit de afdelingen zich verhoudt tot de rol van de Maatschappelijke Raad, het formele medezeggenschapsorgaan. KWF denkt er nu over na of de donateurs en initiatiefnemers van acties ook betrokken moeten worden bij de besluitvorming binnen KWF. En in het algemeen vraagt men zich af of het initiatief nu niet te veel bij de organisatie ligt. Zou er niet meer ruimte gegeven kunnen en moeten worden aan de vrijwilligers om met voorstellen te komen? Kortom, KWF Kankerbestrijding is bewust gaan experimenteren met nieuwe vormen van meepraten en meedenken door vrijwilligers. En dat heeft een proces op gang gebracht dat nog niet ten einde is. Er is nog veel om over na te denken.