Factoren die een rol spelen

De kenmerken van de organisatie

In de eerste plaats spelen de kenmerken van de organisatie een rol, zoals:

  • de sector;
  • de omvang van de organisatie;
  • de verhouding beroepskrachten - vrijwilligers in aantallen;
  • de visie van de organisatie op participatie;
  • de aard van de taken die vrijwilligers uitvoeren.

Vrijwilligersraden vinden we bijvoorbeeld in grote en in kleine organisaties. Maar in een grote organisatie heeft een vrijwilligersraad wel een andere rol dan in een kleine organisatie. Over die verschillende rollen kunt u lezen bij de drie voorbeelden van vrijwilligersraden die we hebben opgenomen.

Eigenschappen van de vrijwilligers

Ook speelt mee welk type, of verschillende typen vrijwilligers actief zijn voor de organisatie. Denk bijvoorbeeld aan:

  • leeftijd;
  • werk- en denkniveau;
  • persoonlijke motivatie om vrijwilligerswerk te doen;
  • inhoudelijke wensen en ambities;
  • aanwezige expertise;
  • beschikbare tijd.

Al deze variaties zijn mede bepalend voor de interesse van vrijwilligers in medezeggenschap of participatie. Sommige vormen van meedoen spreken de ene vrijwilliger nu eenmaal mee aan dan een andere. Bij de inrichting van de dialoog is het dus belangrijk om hier rekening mee te houden. Heeft een organisatie vooral ‘doeners’ in huis, dan ligt het niet voor de hand om alleen maar formeel overleg te organiseren. Om de inbreng van ‘doeners’ te krijgen, zal de organisatie (ook) andere manieren van meedoen moeten organiseren. Kijk voor een voorbeeld naar de beschrijving van het traject van FNV Bondgenoten.

Onderwerpen om over mee te praten

Een andere factor vormen de onderwerpen waarover de organisatie de vrijwilligers willen laten meepraten en meedenken, of zelfs (mee)beslissen:

  • strategisch beleid (strategie, meerjarenplan);
  • financieel-economisch beleid (begroting, investeringen);
  • sociaal-organisatorische zaken (vrijwilligersbeleid);
  • operationele zaken (uitvoering, inhoud van het werk).

Zo wordt financieel-economisch beleid voornamelijk besproken in formele overleggen met een bestuur of bestuurder. Voorbeelden daarvan zijn een vrijwilligersraad en een ledenraad van een vereniging. Deze raden hebben overleg dat deel uitmaakt van de formele besluitvormingsstructuur van een organisatie.

Onderwerpen die over de uitvoering gaan, bijvoorbeeld over de begeleiding van een cliënt, komen in formeel overleg met een bestuurder helemaal niet ter sprake. Die onderwerpen worden juist weer wel besproken in teamoverleg.