Functies van medezeggenschap

Medezeggenschap of participatie wordt vandaag de dag steeds meer gezien als functioneel voor de organisatie: de organisatie heeft er wat aan. 

We worden vaak gevraagd om mee te denken. Soms vraag ik me af of ik het voor de vrijwilligers doe, of voor de organisatie. Maar in feite maakt dat ook niet uit.

Bram van der Ham, voorzitter vrijwilligersraad Opella

We geven hier een beschrijving van zes functies van medezeggenschap en participatie:

Belangenbehartiging

Het behartigen van de collectieve belangen van de vrijwilligers, meestal bij sociaal-organisatorische zaken. Die komen in het vrijwilligersbeleid aan de orde: het inwerken, de werkomstandigheden, de ondersteuning, de begrenzing van de taken, scholing, onkostenvergoedingen, de klachtenregeling, etc.

Beleidsbeïnvloeding

Door de inbreng van kennis, ideeën en adviezen kunnen vrijwilligers mede het beleid van een organisatie sturen. Onderwerpen waarover organisaties vrijwilligers mee laten praten en denken variëren van het strategisch beleid tot een bepaalde onderwerp, bijvoorbeeld de opzet van nieuwe locaties.

Betrokkenheid en motivatie stimuleren

Een algemeen menselijke behoefte is die aan erkenning en waardering. Meer weten maakt al dat mensen zich meer betrokken voelen. Als er ook nog gevraagd wordt naar wat je weet en hoe je ergens over denkt, dan zorgt dat er voor dat je je gehoord en gezien weet. Voor veel mensen werkt dat motiverend.

Communicatie en afstemming

Elkaar informeren, kennis en zienswijzen uitwisselen, ideeën op elkaar afstemmen en goede afspraken maken. Kortom, alles wat nodig voor een goede samenwerking.

Benutten van expertises

Vrijwilligers hebben soms meer expertise in huis dan zij inzetten bij de gewone taken binnen hun vrijwilligerswerk. Organisaties en vrijwilligers hebben baat bij het opsporen en inzetten van andere expertises van vrijwilligers, die ze ook wel willen zetten voor de organisatie.

Stimuleren van eigen verantwoordelijkheid en autonomie

Door meer samen te weten en meer samen te bespreken, creëert de organisatie een gezamenlijkheid die ertoe leidt dat mensen zelfstandiger kunnen werken. De kaders waarbinnen het werk uitgevoerd wordt, zijn dan meer gezamenlijk. De kaders beter begrijpen, en zeker er zelf aan bijgedragen hebben, maakt dat mensen meer verantwoordelijkheid kunnen en willen nemen.